Welcome to Directorate of Education

Float left on all viewport sizes

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਬਜਟ ਰਿਪੋਰਟ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੋਈ ਆਮਦਨ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਬਜਟ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ,ਕਾਲਜਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਖਰਚ  ਦੂਜੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਮਦਨ ਖਰਚ ਜੋੜ ਕੇ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ :—

ਆਮਦਨ
ਜਨਰਲ ਬੋਰਡ ਫੰਡ 7,38,00,000 ਸੱਤ ਕਰੋੜ ਅਠੱਤੀ ਲੱਖ
ਟਰੱਸਟ ਫੰਡ 8,69,10,000 ਅੱਠ ਕਰੋੜ ਉਨ੍ਹੱਤਰ ਲੱਖ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ
ਵਿੱਦਿਆ ਫੰਡ 2,76,00,000 ਦੋ ਕਰੋੜ ਛਿਹੱਤਰ ਲੱਖ
ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਫੰਡ            6,68,00,000 ਛੇ ਕਰੋੜ ਅਠਾਹਠ ਲੱਖ
ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਮੇਟੀ 10,00,00,000 ਦਸ ਕਰੋੜ
ਗੁ:ਸਾਹਿਬਾਨ ਸੈਕਸ਼ਨ - 85 6,47,25,00,000 ਛੇ ਅਰਬ ਸੰਤਾਲੀ ਕਰੋੜ ਪੱਚੀ ਲੱਖ
ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ (ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ ਆਦਿ) 1,89,17,14,537 ਇੱਕ ਅਰਬ ਉਨਾਨਵੇਂ ਕਰੋੜ ਸਤਾਰਾਂ ਲੱਖ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਸੈਂਤੀ
ਜੋੜ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ 8,71,93,24,537 ਅੱਠ ਅਰਬ ਇਕੱਤਰ ਕਰੋੜ ਤਿਰਆਨਵੇਂ ਲੱਖ ਚੌਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਸੈਂਤੀ

 

ਖਰਚ
ਜਨਰਲ ਬੋਰਡ ਫੰਡ 7,38,00,000 ਸੱਤ ਕਰੋੜ ਅਠੱਤੀ ਲੱਖ
ਟਰੱਸਟ ਫੰਡ 8,69,10,000 ਅੱਠ ਕਰੋੜ ਉਨ੍ਹੱਤਰ ਲੱਖ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ
ਵਿੱਦਿਆ ਫੰਡ 2,76,00,000 ਦੋ ਕਰੋੜ ਛਿਹੱਤਰ ਲੱਖ
ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਫੰਡ            8,20,36,000 ਛੇ ਕਰੋੜ ਅਠਾਹਠ ਲੱਖ
ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਮੇਟੀ 10,00,00,000 ਦਸ ਕਰੋੜ
ਗੁ:ਸਾਹਿਬਾਨ ਸੈਕਸ਼ਨ - 85 6,52,37,00,000 ਛੇ ਅਰਬ ਬਵਿੰਜਾ ਕਰੋੜ ਸੈਂਤੀ ਲੱਖ
ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ (ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ ਆਦਿ) 2,23,18,80,000 ਦੋ ਅਰਬ ਤੇਈ ਕਰੋੜ ਅਠਾਰਾਂ ਲੱਖ ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ
ਜੋੜ ਕੁੱਲ ਖਰਚ 9,12,59,26,000 ਨੌ ਅਰਬ ਬਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਉਨਾਹਠ ਲੱਖ ਛੱਬੀ ਹਜ਼ਾਰ

 

ਉਪਰੋਕਤ ਦਰਸਾਏ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਬਜਟ 9,12,59,26,000 ਰੁਪਏ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਬਲਿਕ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਬਜਟ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਨਹੀਂ ਇਹ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਜਟ ਲਗਭਗ 1.68 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ 0.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਪਰੋਕਤ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਬਜਟ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ (ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ) ਦੀ ਆਮਦਨ 1,89,17,14,537 (ਇੱਕ ਅਰਬ ਉਨਾਨਵੇਂ ਕਰੋੜ ਸਤਾਰਾਂ ਲੱਖ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਸੈਂਤੀ) ਰੁਪਏ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ 2,23,18,80,000 (ਦੋ ਅਰਬ ਤੇਈ ਕਰੋੜ ਅਠਾਰਾਂ ਲੱਖ ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ) ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦਾ ਘਾਟਾ 34,01,65,463 (ਚੌਂਤੀ ਕਰੋੜ ਇੱਕ ਲੱਖ ਪੈਹਠ ਹਜਾਰ ਚਾਰ ਸੌ ਤ੍ਰੇਹਠ) ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੰਤੂ ਫਿਰ ਭੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਮੱਰਰਾ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਲਈ  ਦਸਵੰਧ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਬਜਟ 6,47,25,00,000 (ਛੇ ਅਰਬ ਸੰਤਾਲੀ ਕਰੋੜ ਪੱਚੀ ਲੱਖ) ਵਿੱਚੋਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵੱਖ ਵੱਖ ਬਰਾਚਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਤਨਖਾਹਾਂ, ਬਿਜਲੀ ਖਰਚੇ, ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਰਚੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਵਾ ਕੁਝ ਰਕਮ ਐਕਟ 1925 ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਏ ਗਏ ਟਰੱਸਟਾਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਜਿਵੇਂ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਖੋਜ਼ ਫੰਡ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਲਿਟਰੇਚਰ ਫੰਡ, ਧਰਮ ਅਰਥ ਫੰਡ, ਜਨਰਲ ਟਰਸਟ ਫੰਡ, ਕੁਦਰਤੀ ਆਫਤਾਂ ਫੰਡ, ਸ਼ਹੀਦੀ ਫੰਡ ਆਦਿ ਖਰਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ  ਰਕਮ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਬਜਟ 6,47,25,00,000 (ਛੇ ਅਰਬ ਸੰਤਾਲੀ ਕਰੋੜ ਪੱਚੀ ਲੱਖ) ਵਿੱਚੋਂ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਕਮ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਬਰਾਂਚਾਂ ਜਿਵੇਂ ਉੱਤੇ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਤਨਖਾਹਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਵਿੱਦਿਆ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਪਸਾਰ ਪੁਰ ਖਰਚ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੋ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇਥੇ ਦਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਪਸਾਰ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਜੋ ਸਮਾਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 21 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ 34 ਕਰੋੜ ਦੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੇ ਘਾਟੇ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਇਹ ਰਾਸ਼ੀ ਸਿਰਫ ਤਨਖਾਹ ਦੇਣ ਲਈ ਹੀ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਘਾਟਾ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਜੇਕਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ (2020—21) ਦੇ ਬਜਟ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੇ ਬਜਟ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ :

1 ਕੁਲ ਆਮਦਨ ਦਾ ਜੋੜ 1,52,31,04,785
2 ਕੁਲ ਖਰਚ ਦਾ ਜੋੜ 2,15,87,80,500
3 ਘਾਟਾ (1—2) 63,56,75,715
4 ਸਹਾਇਤਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਘਾਟੇ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਵਾਸਤੇ 24,58,00,000
5 ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਘਾਟਾ (3—4) 38,98,75,715

 

ਉਪਰੋਕਤ ਵੇਰਵਿਆਂ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਾ 63,56,75,715 (ਤ੍ਰੇਹਠ ਕਰੋੜ ਛਪੰਜਾ ਲੱਖ ਪਝੰਤਰ ਹਜਾਰ ਸੱਤ ਸੌ ਪੰਦਰਾ) ਰੁਪਏ ਦਾ ਘਾਟਾ ਆਇਆ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ 24 ਕਰੋੜ 58 ਲੱਖ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਘਾਟਾ 38,98,75,715 ਰੁਪਏ ਬਣਦਾ ਹੈ।


ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
ਸਕੱਤਰ (ਵਿੱਦਿਆ)

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ।

CONTACT US

Directorate of Education
Shiromani Gurdwara Parbandhak Committee
Panth Ratan Jathedar Gurcharan Singh Tohra Institute of
Advanced Studies in Sikhism
Bahadurgarh,Distt. Patiala-147021

75270-07300
Copyright 2021. All Rights Reserved.